یک خانه‌تکانی کوچک برای زندگی دیجیتال
راهنمای گام‌به‌گام و ۳۰ دقیقه‌ای برای خلوت کردن صفحه اول گوشی، بایگانی کردن گروه‌های شلوغ، پالایش فهرست دنبال‌شونده‌ها و بازگرداندن نظم و آرامش به فضای دیجیتال.
اگر کمد لباس‌ها یا روی میزِ کارتان پر از کاغذهای باطله، رسیدهای قدیمی، لباس‌هایی که سه سال است نپوشیده‌اید و وسایلِ شکسته باشد، هر بار که درِ کمد را باز می‌کنید یا پشت میز می‌نشینید، ناخودآگاه احساسِ خستگی و کلافگی می‌کنید.
فضای داخلِ گوشی هوشمند ما هم دقیقاً همین‌طور است؛ با این تفاوت که ما درِ این کمد را روزی پنجاه تا صد بار باز می‌کنیم!
در طول ماه‌ها و سال‌ها، بدون اینکه متوجه شویم، گوشی‌مان پر می‌شود از:
- پنج صفحه آیکونِ رنگارنگِ برنامه‌هایی که آخرین بار پارسال بازشان کرده‌ایم؛
- ده‌ها گروه و کانالِ تلگرامی یا واتس‌اپی که دیگر هیچ ربطی به دغدغه‌های فعلیِ ما ندارند؛
- صدها صفحه در شبکه‌های اجتماعی که روزگاری به دلایلی دنبالشان کرده‌ایم و حالا فقط وقتمان را می‌گیرند؛
- و هزاران اسکرین‌شاتِ موقت در گالری عکس‌ها که قرار بوده «بعداً نگاهشان کنیم».
خبرِ خوب این است که برای مرتب کردنِ این شلوغی، نیازی به یک پروژهٔ یک‌هفته‌ای ندارید. یک فنجان چای برای خودتان بریزید، سی دقیقه زمان بگذارید و این خانه‌تکانیِ چهارمرحله‌ای را در یک نوبت انجام دهید.
دقیقهٔ ۱ تا ۸: خلوت کردنِ «صفحهٔ اول» (Home Screen)
صفحهٔ اولِ گوشی، اولین جایی است که چشمتان بعد از باز کردنِ قفل صفحه با آن روبه‌رو می‌شود. اگر در این صفحه، آیکونِ قرمز و براقِ شبکه‌های اجتماعی و فروشگاه‌های اینترنتی کنارِ ساعت و تقویم نشسته باشد، عجیب نیست که هر بار قصدِ دیدنِ ساعت را دارید، سر از فیدها درمی‌آورید.
در این هشت دقیقه:
- صفحهٔ اول را فقط به «ابزارهای خنثی و کاربردی» اختصاص دهید: تماس، پیامک، تقویم، نقشه، بانک، یادداشت، دوربین و ماشین‌حساب. برنامه‌هایی که واردشان می‌شوید، کارتان را در یک دقیقه انجام می‌دهید و خارج می‌شوید.
- انتقالِ تمامِ فیدهای بی‌پایان به صفحهٔ دوم: آیکونِ تمام شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های ویدئویی و پیام‌رسان‌های شلوغ را از صفحهٔ اول بردارید و داخل یک پوشه در صفحهٔ دوم بگذارید.
- حذفِ ۱۰ برنامهٔ بلااستفاده: نگاهی به صفحه‌های بعدی بیندازید و حداقل پنج تا ده برنامه‌ای را که در سه ماه گذشته حتی یک بار هم باز نکرده‌اید (از بازی‌های قدیمی گرفته تا برنامه‌های ویرایش عکس یا فروشگاه‌هایی که از آن‌ها خرید نمی‌کنید) پاک کنید.
صفحهٔ اولِ گوشی شما باید شبیه یک میزِ کارِ خلوت و آرام باشد، نه شبیه یک تابلوی اعلاناتِ شلوغ در وسطِ بازار.
دقیقهٔ ۸ تا ۱۶: آرشیو و بی‌صدا کردنِ پیام‌رسان‌ها
حالا وارد پیام‌رسانِ اصلیِ خودتان شوید. چرا وقتی می‌خواهید به پیامِ یکی از نزدیکان یا همکارانتان جواب بدهید، باید از کنارِ سی کانال خبری، تبلیغاتی و گروهِ شلوغ رد شوید؟
در این هشت دقیقه:
- ترک کردنِ (Leave) حداقل ۵ کانالِ تکراری: کانال‌های خبری یا سرگرمی‌ای را که محتوایشان تکراری است یا فقط حسِ اضطراب و عجله به شما می‌دهند، همین الان ترک کنید.
- استفاده از پوشهٔ بایگانی (Archive): گروه‌هایی که نمی‌خواهید از آن‌ها خارج شوید اما نیازی هم ندارید هر روز جلوی چشمتان باشند را بی‌صدا (Mute) کنید و به بخشِ Archive بفرستید.
- سنجاق کردنِ (Pin) افرادِ مهم: گفتگوی ۳ تا ۵ نفر از مهم‌ترین افرادِ زندگی و کارتان را در بالای لیست سنجاق کنید تا وقتی وارد برنامه می‌شوید، بدونِ اسکرول کردنِ لیست، مستقیماً سراغِ همان‌ها بروید.
دقیقهٔ ۱۶ تا ۲۴: هرس کردنِ ویترینِ شبکه‌های اجتماعی
همان‌طور که در مقاله مقایسهٔ زندگی خودمان با ویترین دیگران دیدیم، کیفیتِ حالی که بعد از بستنِ یک شبکه اجتماعی داریم، مستقیماً به صفحاتی بستگی دارد که دنبال می‌کنیم.
در این هشت دقیقه، واردِ فهرستِ Following خود شوید و حداقل ۱۰ تا ۱۵ صفحه را از مسیرِ دیدتان خارج کنید:
- صفحاتی که دیگر با علایقِ امروزِ شما هم‌خوانی ندارند.
- صفحاتِ فروشگاهی و تجاری که هر روز ده‌ها استوریِ تبلیغاتی می‌گذارند.
- صفحاتی که دیدنشان به جای حسِ یادگیری یا زیبایی، به شما حسِ ناکافی بودن، خشم یا عقب‌ماندگی می‌دهد (می‌توانید از گزینهٔ Mute استفاده کنید تا بدونِ حاشیه، فیدِ شما تمیز شود).
دقیقهٔ ۲۴ تا ۳۰: بستنِ شیرِ اعلان‌های مزاحم و پاک‌سازیِ آخرین اسکرین‌شات‌ها
در شش دقیقهٔ پایانی:
- واردِ بخشِ Notifications در تنظیمات گوشی شوید (بر اساسِ همان سیاستِ سهلایه‌ای که در مقاله چرا هر اعلان کوچکی تمرکزمان را به هم می‌زند؟ مرور کردیم) و تیکِ اعلانِ برنامه‌های غیرضروری را ببندید.
- واردِ پوشهٔ Screenshots در گالریِ عکس‌ها شوید و ۲۰ اسکرین‌شاتِ آخر را که دیگر تاریخِ مصرفشان گذشته (مثلِ رسیدهای قدیمی، قیمتِ کالاها یا متن‌هایی که دیگر به کارتان نمی‌آیند) پاک کنید.
چطور این نظمِ تازه را حفظ کنیم؟
ارزشِ این خانه‌تکانیِ ۳۰ دقیقه‌ای در این است که بعد از انجامِ آن، محیطِ گوشی شما به شکلِ طبیعی از تصمیم‌های آگاهانه‌تان حمایت می‌کند. دیگر لازم نیست هر ساعت با ارادهٔ شخصی در برابرِ ده‌ها آیکون و اعلان مقاومت کنید؛ چون خودِ محیط، آرام‌تر و خلوت‌تر شده است.
برای اینکه این نظمِ تازه به یک سبکِ پایدار تبدیل شود، پیشنهاد می‌کنیم نگاهی به چارچوبِ چطور برای گوشی مرز بگذاریم، بدون اینکه همه‌چیز را حذف کنیم؟ بیندازید و اگر هنوز الگوی شخصیِ خودتان را نسنجیده‌اید، با انجامِ آزمون رابطه من با گوشی، ببینید قدمِ کوچکِ بعدی شما در کدام بخش از روز قرار دارد.